تبلیغات
آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)

آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)
به وبلاگ آزمایشگاه ویژه خوش آمدید
پیوندهای روزانه
سیستم دفاعی بدن انسان از پوست شروع میشود .

                        سلولهای سیستم ایمنی دربرخوردبا عوامل خارجی ( آنتی ژن )
زیرا پوست که دارای چند لایه میباشد نسبت به ورود عوامل خارجی کاملا نفوذ ناپذیر بوده ودرصورتیکه به هردلیلی آسیب ببیند ( زخم یا سوختگی ) ؛ اولین سد دفاعی بدن از بین رفته احتمال آلودگی بسیار بالا میرود ؛ اما پوست تنها راه ورود عوامل خارجی نبوده بلکه راههای ورود دیگری نیز وجوددارد ؛ که این راه ها عبارنتد از دهان ؛ بینی ؛ چشمها و مسیر های دفع مواد زائد بدن و مسیر ژنیتال .
واضح است که دومسیر دهانی وتنفسی که بیشترین تماس با دنیای خارج را دارند از مشکل آفرین ترین مسیرهای آلوده کننده سیستم بدن میباشند . ودراین دومسیر راه تنفسی یکی از بازترین مسیرهای آلوده کننده بدن میباشد ؛ هر چند که درمسیر تنفسی نیز موانعی وجود دارد ولی این موانع مانند مژه ها ومژکهای موجود درمسیر به همراه مواد دفعی دربرابر تهاجم یکباره حجم عظیمی از ارگانیزمهای آلوده کننده تقریبا بلادفاع میباشد ودلیل واضح آن هم آنفلوآنزای اپیدمیک است که هر از چند گاهی جوامع را درگیر مینماید وتقریبا درهر جامعه ای بالای پنجاه درصد از آحاد جامعه را درگیر میکند .
درمورد راه دهانی با توجه به آنکه مواد غذائی نهایتا از معده عبور مینمایند شیره معده ( اسید کلریدریک ) سد بسیار مستحکمی را دربرابر عوامل خارجی بوجود می آورد ومعمولا دراکثر مواقع نیز از ورود عامل یا عوامل خارجی به قسمتهای داخلی تر ممانعت بعمل می آورد . هر چند که برخی از عوامل خارجی وقتی که با تعدادی بالا به معده وارد شوند تعدادی از آنها میتوانند از این سد عبور نموده وارد سیستم گوارشی بدن گردند که بیماریهای اسهالهای موسمی درفصل تابستان از آن جمله میباشند وبعلاوه تعدادی از عوامل خارجی نیز توانائی گذر از سیستم اسید معده را دارا میباشند .
به هر حال به هرشکل واز هر مسیری که عوامل خارجی بتوانند سد اولیه دفاعی بدن را پشت سر گذاشته وارد بدن شوند با حجم گسترده ای از سلولهای بدن مواجه میشوند که همان سلولهای سفید خون ( گلبولهای سفید ) میباشند . این سلولها از نظر شکل شناسی به دودسته چند هسته ای ( چند برچه ای) وتک هسته ای تقسیم میگردند .
گلبول های چند هسته ای خود به سه دسنه نوتروفیلها ؛ ائوزینوفیلها وبازوفیلها تقسیم میگردند و گلبولهای تک هسته ای به دودسته مونوسیتها ولنفوسیتها تقسیم میشوند ؛ هر چند که لنفوسیتها خود به دودسته بزرگ سلولهای T و سلولهای B تقسیم شده و هرکدام از این دوگروه نیز زیر گرو ه هائی را تشکیل میدهند که توضیح هر کدام از این سلولها به تنهائی میتواند در مقاله بسیار بزرگی انجام گیرد که واضح است که در حوصله این مطلب نمیگنجد .
تنها ذکر رئوس مطلب بیان میشود که درابتدا هر عامل خارجی که وارد بدن میشود توسط سیستم دفاعی بدن بصورتی کاملا دقیق مورد شناسائی قرار میگیرد ؛ تعدادی از گلبولهای سفید که معروف به بیگانه خوار میباشند درصورتیکه عامل خارجی بزرگ نباشد عامل خارجی را به درون خود کشیده توسط دستگاهها ومواد درونی خود ماده خارجی را هضم کرده از بین میبرند اما درمقابل عوامل بزرگتر مشخص است که این سیستم کارآئی چندانی ندارد ؛ درمورد عواملی مانند کرمها تعدادی از گلبولهای سفید برروی پوسته عامل مهاجم چسبیده موادی ( سموم سوراخ کننده ) ترشح میکنند که پوسته خارجی عامل مهاجم را سوراخ نموده مورد حمله موادی دیگر ازبدن قرارگیردکه دربرخی موارد شاید بتوانند عامل خارجی را آسیب پذیر نموده ویا شاید ازبین ببرند .
اما طبیعی است که این داستان به همینجا ختم نمیشود زیرا عوامل خارجی مهاجم معمولا بصورت تصاعد هندسی شروع به تکثیر مینمایند وهر چند که سیستم دفاعی بدن پس از شناسائی عامل مهاجم با ترشح موادی نسبت به هجوم عوامل دفاعی به منطقه آلوده مبادرت میورزد اما تنها بیگانه خواری نمیتواند جوابگوی تکثیر بی رویه عوامل خارجی رابدهدو همینجاست که سیستم دفاعی ازراه شیمیائی وارد عمل گردیده موادی را ترشح میکند که دقیقا برعلیه عامل مهاجم اثر مینماید ودراکثر موارد نیز موثر واقع میشود اما واضح است که شناسائی عامل خارجی و برنامه ریزی ساخت مواد ضد آن ( که اصطلاحا آنتی بادی خوانده میشوند ) نیاز به زمان دارد که گاه چهار تا هشت هفته نیز به درازا میکشد و پر واضح است که درصورتیکه عامل خارجی سریع تر از این زمان بتواند به بدن آسیب برساند بقول معروف نوشداروئی بعد از مرگ سهراب خواهد بود ؛ معروفترین مثال دراین مورد عامل فلج اطفال (پولیو) میباشد که خیلی سریعتر از زمان لازم برای ساخت آنتی بادی ضد آن میتواند برسیستم اعصاب اثر کرده باعث فلج بیمار میگردد ؛ اما درصورتیکه سیستم دفاعی بدن قبلا یکبار با این عامل خارجی روبروشده باشد مراحل شناسائی وتجزیه وتحلیل ساخت آنتی بادی خیلی به سرعت پشت سرگذاشته شده شاید ظرف 24 تا 48 ساعت پس از تهاجم عامل مهاجم ( که آنتی ژن خوانده میشود) مقدار آنتی بادی را به سطحی میرساند که از تکثیر بی رویه عامل مهاجم جلوگیری به عمل آورد . وهمینجاست که باید بگوئیم که درمورد بسیاری از عوامل مهاجم مثلا عوامل بوجود آورنده سرماخوردگی میتوان به سیستم دفاعی این فرصت را داد که بصورت طبیعی با آنتی ژن مواجه گردیده ؛ آنتی بادی ضد آن را بسازد ولی درمورد بیماری فلج اطفال انجام چنین کاری امکان ناپذیر است وهمینجاست که انجام واکسیناسیون ( مایه کوبی) لازم به نظر میرسد ؛ ومعمولا جهت انجام واکسیناسیون از عامل کشته شده ویا زنده بسیار ضعیف شده استفاده میشود وهمینجاست که ذکر این نکته لازم به نظر میرسد که مثلا درمورد فلج اطفال یا هپاتیت معمولا واکسیناسیون سه نوبت انجام میگیرد ؛ زیرا هرچند که عامل خارجی کشته شده دقیقا شبیه عامل زنده میباشد اما چون قدرت تکثیر ندارد نمیتواند بخوبی سیستم دفاعی بدن را فعال نماید ولی اگر این عمل چندین مرتبه وبه فاصله زمانی خاصی صورت پذیرد میتواند سیستم دفاعی را کاملا با عامل خارجی آشنا نموده  ؛ شناسائی و آنتی بادی ضد آن تهیه گردد ؛ حال به مبحث گلبولهای سفید باز میگردیم که تعدادی از این سلولها عمری بالغ بر سی سال داشته و علاوه برآن این سلولها درهنگام مرگ اطلاعات ذخیره شده خودرا به نسل بعد ازخود منتقل مینمایند واین سلولها با طول عمر بسیار بالا بنام سلولهای حافظه ( Memory Cell ) خوانده میشوند .
حال که مطلب بدینجا رسید باید بگوئیم که سیستم دفاعی بدن که بسیار پیچیده ؛ دقیق و کارآمد میباشد ؛ بعضا دچار لغزشها و مشکلاتی میشود که خود عامل ایجاد مشکلات عدیده ای میگردد ؛ درراس آنها ورود میکروب سل به بدن میباشد که معمولا از راه تنفسی وارد میشود و توسط بیگانه خوارها خورده میشود اما چون میکروب سل دارای ساخنار سلولی خاصی میباشد سلول بیگانه خوار از هضم واز بین بردن آن عاجز بوده میکروب درون سلول بیگانه خوار زنده باقی مانده و به همراه سلول بیگانه خوار واز طریق جریان خون به دیگر نقاط بدن منقل میگردد وهمینجاست که ممکن است سل کلیوی ؛ سل استخوانی ویا ..... بوجود آید. هرچند که سیستم دفاعی بدن درمقابل یک چنین عواملی هم بلادفاع نمیماند ومعمولا اگر میکروب سل به درون بافتی از بدن وارد شود سیستم دفاعی بدن با ساخت دیواره گچی دراطراف آن عامل خارجی را محصور مینماید ( که بنام کلسیفیکاسیون خوانده میشود) اما نباید ازیاد برد که ورود این میکروب به دیگر بافتها توسط بیگانه خوارها انجام میپذیرد که دقیقا برخلاف منافع عمومی بدن عمل مینماید . ومعمولا این میکروب میتواند سالهای متمادی در همان کلسیفیکاسیون هم زنده باقی مانده ودرشرایط خاصی که سیستم دفاعی تضعیف گردد ؛ بار دیگر فعال گردیده باعث بروز بیماری سل گردد که معمولا این اتفاق درکهنسالی که سیستم دفاعی تضعیف میگردد میتواند اتفاق بیفتد . وباز باید اظهار داشت که اکثر مردم جهان دربدن خود تعدادی از این کلسیفیکاسیون ها را دارند ویا به عبارت دیگر میتوان گفت که همه ما درطول زندگیمان با میکروب سل آلوده میشویم اما مسلول نمیشویم وشاید درسالهای کهنسالی برایمان این اتفاق بیفتد ؛ حال که سخن بدینجا رسید ؛ بد نیست درمورد سرطانها هم بگوئیم که معمولا در بدن ما هرروزه تعدادمتنابهی سلول سرطانی متولد میشوند که این سلولها نیز توسط سیستم دفاعی بدن (سلولهای کشنده طبیعی) از بین میروند .
از دیگر مشکلات سیستم دفاعی بدن نیز میتوان از ساخت آنتی بادیهایی برعلیه سلولهای خودی نام برد که اصطلاحا بنام بیماریهای خود ایمنی خوانده میشوند ودراین بیماریها مثلا دریچه های قلبی بعنوان عامل خارجی (زیرا ساختار آن شبیه یکی از آنتی ژنهای بیماریزاست ) مورد تهاجم سیستم دفاعی بدن قرار گرفته مشکلات بسیار ی را بوجود می آورد وشناسائی ودرمان این بیماریها باتوجه به آنکه برای درمان آنها بایستی سیستم دفاعی را تضعیف نمود میتواند باعث بلادفاع ماندن بدن درمقابل عوامل خارجی گردد ؛ یعنی همان اتفاقی که دربیماری ایدز حاصل میشود چون دراین بیماری عامل بیماری به یکی از سلولهای دفاعی بدن حمله نموده ؛ آنرا از کار می اندازد وهرچند که ویروس ایدزبه تنهائی نمیتواند باعث مرگ بیماران مبتلا گردد اما چون سیستم دفاعی را مختل میکند دیگر بیماریهای عفونی ویا سرطانها باعث مرگ بیمار میگردند .
از طرفی عوامل بیماریزا (مثلا آنفلوآنزا ویا ویروس ایدز) متاسفانه از نظر ساختار سلولی دائما درحال تغییر شکل میباشند وهمینجاست که واکسیناسیون برعلیه اینگونه عوامل خارجی تقریبا بلااثر است زیرا که زمانی که واکسیناسیون انجام میپذیرد چندی بعد ویروسی دیگر از همان خانواده با ساختاری جدید دوباره جامعه را مورد تهاجم قرار میدهد که معروفترین مثال آن آنفلوآنزای پرندگان ؛ خوکی ؛ چچنی وافغانی . .... میباشد .
اگر یادتان باشد گفتیم که میکروب سل درکهنسالی دوباره سربلندکرده میتواند مارا مسلول کند و دلیل آن هم این ذکر گردید که سیستم دفاعی بدن تضعیف گردیده است ؛ اما اگر در سالهای جوانی ومیانسالی نیز بدن دچار استرس گردد میتواند باعث تضعیف سیستم دفاعی بدن شود ؛ از آن جمله میتوان از بیخوابی ؛ خستگی مفرط ؛ گرسنگی مفرط ؛ اعتیاد به سیگار و .... را نام برد که دراین شرایط سیستم دفاعی دچار نقصان شده و عوامل خارجی ویا حتی عوامل داخلی مانند سلولهای سرطانی بتوانند برسیستم دفاعی بدن فائق آمده باعث بیماری گردند ؛ پس توصیه میکنم که همیشه سعی کنید که بادست خود وعادتهای ناشایست خودمان باعث بیماری سیستم ایمنی خود نگردیم . شاید به بیماریهائی دچار شویم که درمان ناشدنی باشند واز طرفی همیشه سع کنیم که  مسائل بهداشتی را درحد امکان رعایت نمائیم .



طبقه بندی: ایمنولوژی،
برچسب ها: سیستم ایمنی،
[ 18 بهمن 89 ] [ ساعت 17 و 18 دقیقه و 18 ثانیه ] [ دکتر محمد جواد خادم پور ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ اطلاع رسانی به مراجعین محترم آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
vizheh

قالب میهن بلاگ download قالب بلاگفا وبلاگ اسکین قالب بلاگ اسکای قالب وبلاگ وبلاگ نویسان قالب وبلاگ دیکشنری آنلاین ایجاد فرم تماس ایجاد گالری عکس نمایش اوقات شرعی تقویم جلالی رتبه سنج گوگل مترجم سایت نمایشگر آی پی گوگل ساخت کد صوتی آنلاین آمارگیر فونت های زیباساز تغییر شکل ماوس فال حافظ فال عشق طالع بینی هندی طالع بینی ازدواج بازی آنلاین