تبلیغات
آزمایشگاه تشخیص طبی اقبال - چرا ادرار ؟


به وبلاگ آزمایشگاه اقبال خوش آمدید

درباره وبلاگ:


آرشیو:


طبقه بندی:


آخرین پستها :


پیوندها:


صفحات جانبی:


نویسندگان:


ابر برچسبها:


آمار وبلاگ:


eghballab

Admin Logo themebox

چرا ادرار ؟

7 بهمن 89-ساعت 19 و 19 دقیقه و 19 ثانیه

ادرار یکی از پردرخواست ترین آزمایشات آزمایشگاه میباشد ؛

که معمولا  آزمایشات کامل وکشت ادرار تواما ویا  هرکدام به تنهائی مورد درخواست قرار میگیرند و حال سوال اینجاست که چرا چنین حجم گسترده ای از درخواست آزمایشات به ادرار تعلق میگیرد (معمولا هفتاد تا هشتاددرصد مراجعین به آزمایشگاهها درخواست آزمایش ادرار هم دارند) . برای پاسخ به این سوال بهتر است ابتدا به بررسی کارکلیه ها ومراحل تولید ادرار بپردازیم .
کلیه ها دوجسم لوبیائی شکل میباشند که معمولا دارای ابعادی حدود 10 تا 15 سانتیمتر طول ؛ 5 تا 6 سانتیمتر عرض و3 تا 4 سانتیمتر ضخامت دارند وحدود 150 گرم وزن هرکدام از آنهاست ؛ درقسمت میانی آن معروف به ناف کلیه ؛ عروق خونی ( سرخرگ وسیاهرگ ) ولنفاوی و تگنچه کلیوی قراردارند . کلیه ها بین یازدهمین مهره سینه ای تا حدود سومین مهره کمری قرارداشته معمولا کایه راست کمی پائین تر قرار گرفته است . درون کلیه ها واحد های مستقلی بنام نفرون قرار دارند که بعنوان واحد کارکلیوی شناخته میشوند ودوکلیه رویهم حدود 2400000 نفرون دارند . وبرای بررسی اعمال کلیه کافیست که یک واحد نفرون مورد بررسی قرار گیرد ؛ هر نفرون از دوقسمت عروقی و لوله ای تشکیل شده است ، قسمت عروقی از یک کلاف مویرگی بنام گلومرول تشکیل یافته است و قسمت لوله ای خود ازچند قسمت لوله ابتدائی پروکسیمال ؛ قوس هنله توبول انتهائی یا دیستال ومجرای جمع کننده تشکیل یافته است ، در کلاف مویرگی مایعات خون ( پلاسما ) به درون لوله فیلتره شده واین مایع در مسیر حرکت بسوی انتها تبدیل به ادرار میشود ووارد مجاری جمع کننده ادرار که معمولا درهر کلیه بالغ بر 250 عدد میباشند میشود . این عمل بدینصورت انجام میپذیرد که معمولا هرکدام از نفرونها در 24 ساعت 100 میکرولیتر از پلاسما را فیلتره کرده که با توجه به حدود یک میلیون نفرون هرکدام از کلیه ها در هر 24 ساعت حدود 170 تا 200 لیتر پلاسما به درون لوله های ادراری فیلتره میشوند اما این ماده فیلتره درعبور از لولهای مختلفی که شرح آن رفت آب ومواد مورد نیاز دوباره به درون کلاف مویرگی اطراف لوله ها باز گردانده ( باز جذب ) شده و باتوجه به مقدار مصرفی مایعات و فصل سال بین نیم تا 2 لیتر از آن تبدیل به ادرار گشته از طریق لوله های جمع کننده وارد لگنچه کلیه ها شده به مثانه وارد گردیده وزمانی که حجم مثانه به حد کافی از ادرار پرشد احساس دفع ادرار به فرد دست میدهد . کلیه ها درتنظیم اسید وباز بدن دخالت مستقیم داشته ؛ کلیه مواد زائد حاصل از سوخت وساز ومواد خورده شده محلول درخون را جداسازی وآماده دفع مینماید وبعلاوه ادرار حاوی کلیه موادی است که بصورت مداوم دربدن ساخته ومقادیری از آنها از طریق ادرار دفع میشوند برای مثال مواد رنگی مورد استفاده درمواد غذائی ؛ داروهای مصرفی ؛ هورمونها و ... نیز از طریق ادرار دفع میشوند و کلیه ها با دفع یا عدم دفع هیدروژن در پروسه تنظیم اسیدیته خون نقش بسیار حساسی را به عهده داشته با تنظیم دفع یا عدم دفع سدیم وپتاسیم درتعادل الکترولیتهای بدن نیز  دخیل است وبه بیان ساده تر میتوان گفت که کلیه ها اعضای اصلی تنظیم کننده مایعات بدن میباشند هرچند که ادرار بطور طبیعی از 94 درصد آب تشکیل شده است اما در همان 6 درصد باقیمانده واریته کاملی از کلیه مواد موجود درخون وجود داشته ومیتوان آنها را مورد آزمون قرار داد .
مازاد برآن کلیه ها مواد زائد اندوژن مانند اوره ؛ کراتینین واسید اوریک که حاصل از سوخت مواد دربدن میباشند را که هیچ راه دفعی بجز دفع از کلیه ها را ندارند وهمینطور مواد اگزوژن مانند داروها و ... را دفع مینمایند بطوریکه درنارسائی کلیه ها این مواد در خون باقی مانده مشکلاتی را بوجود می آورند که حتی میتواند باعث کما ( اورمیک ) گردد . کلیه ها در بی آبی حجم ادرار کمتری را دفع کرده ودرپرآبی حجم ادرار به چند برابر ممکن است برسد هر چند که هورمونی که از هیپوفیز ترشح میشود بنام ADH بر دفع ادرار نظارت دارد اما این کلیه ها هستند که با پروسه های بسیار پیچیده ای تناسب دفع مواد را بعهده داشته وبه همین دلیل است که تعدادی از کلیه ها بعنوان قلب دوم یاد میکنند . معمولا برای دفع کامل وصحیح موادزائد و تنظیمات فوق الذکر تنها یک میلیون واحد کلیوی ( نفرون ) کافی به نظر میرسد یعنی درحقیقت بیش از یک کلیه اضافه دربدن ما وجود دارد که به همین دلیل است که میتوان یک کلیه را بدون آنکه برای بدن مشکلی پیش بیاید اهدا نمود واین سوال منطقی پیش می آید که به چه دلیل ما واجد دوکلیه میباشیم که یکی ازآنها اضافه است وجواب اینجاست که کلیه ها باتوجه به محل استقرار آنها و بعلاوه حساسیت بیش از اندازه آنها به سرما و ضربه ممکن است هراز چند گاهی یکی از کلیه ها یا بخشی از آنها از کار باز بایستند ودراین شرایط لزوم داشتن دوکلیه اجتناب ناپذیر میشود .
باتوضیحات فوق ادرار معمولا دارای رنگ وبوی خاصی بوده درشرایط سلامت دارای PH اسیدی بوده ؛ فاقد موادی مانند قند وپروتئین و چربی بوده ؛ سلولهای خونی ودیگر سلولها میباشد زیرا که معمولا کلیه ها مواد مورد نیاز بدن مانند قند وپروتئینها را دفع نمیکند ( هرچند که دربیماران دیابتیک زمانی که قند خون از 180 میلیگرم درصد ( آستانه دفع کلیوی) بالاتر رود قند از طریق ادرار دفع میشود ) ؛ از طرفی موادی مانند اوره وکراتینین درادرار معمولا درحد 10 تا 20 برابر حجم همین مواد درخون میباشد وبه همین دلیل است که زمانی که کلیه ها به هردلیلی از کار می ایستند حجم این مواد درخون بالا رفته واز اندازه گیری اوره یا کراتینین خون وادرار و طی محاسباتی میتوان به پاکسازی خون توسط کلیه ها ( کلیرانس ) پی برد .
وچود موادی مانند پروتئین و سلولهای خونی که بنام پروتئینوری و یا هماچوری خوانده میشوند اگر چندین وچند بار اتفاق بیافتد میتواند بعنوان کمکاری کلیه قلمداد گردیده انجام آزمایشات اوره وکراتینین و کلیرانس این مواد را اجتناب ناپذیر مینماید ؛ بعلاوه معمولا ادرار مایع شفافی میباشد که درصورت کدورت میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که رایج ترین دلیل آن عفونت کلیه یا مجاری ادراری میباشد .

درقدیم وزمان حال ازطریق ادرار آزمایش حاملگی انجام میگرفته ومیگیرد ومازادبرآن تعدادی از آزمایشات وجود دارند که از طریق آنها میتوان نسبت به تشخیص اشکالات عمده ای دربدن پرداخت ( مانند فنیل کتونوری ) و هنوز هم آزمایشات اعتیاد به هرماده اعتیاد آور مصرفی از طریق ادرار قابل شناسائی میباشند همچنین درناراحتی های کبدی که بیلیروبین خون بالا میرود براحتی میتوان این ماده را درادرار یافته به بیماری کبدی پی برد واز این روست که آزمایش ادرار را تبدیل به پردرخواست ترین آزمایشات آزمایشگاه نموده است .
درآزمایش ادرار معمولا دوقسمت آزمایش انجام میپذیرد که درابتدا تعدادی از آزمایشات توسط چشم ( ماکروسکوپی) انجام گرفته ؛ سپس طی پروسه خاصی ادرار را از طریق میکروسکوپ مورد ارزیابی قرار میدهند ودرصورتیکه چوابهای حاصل با موارد مورد انتظارمان همخوانی نداشت بعنوان سرنخ میتوان با انجام آزمایشات تکمیلی به تشخیص نهائی رسیده نسبت به درمان بیماری اقدام نمود .
درخانمه یادآوری این نکته لازم به نظر میرسد که معمولا تغییر رنگ ادرار ؛ بوی ادرار وتعداد دفعات دفع ادرار بسیار اهمیت داشته ؛ همچنین ادرار بایستی بدون ایجاد سوزش ودرد دفع گردد و درصورتیکه هرکدام از این موارد را مشاهده نمودید حتما موضوع را پی گیری فرمائید تا با انجام آزمایش ساده ای که خوشبختانه هم راحت وهم ارزان است نسبت به تشخیص مشکلات ودرمان آنها اقدام نمود .
و باز باید یادآور شوم که ادرار حاوی مواد بسیار فراوانی است که میتواند برای برخی از باکتریها محیط مساعدی باشد وبنابراین اگر از آزمایشگاه ظرف مخصوص ادرار را گرفتید سعی کنید که پس از استحصال ادرار هرچه سریعتر آنرا به آزمایشگاه مورد نظرتان تحویل دهید زیرا مازادبرآنکه ممکن است میکروبها درآن رشد کنند این امکان هم وجود دارد که سلولهای خونی که درشرایط طبیعی درادرار وجود ندارند درون ادرار وجود داشته ودراثر ماندن ادرار تحت تأثیر PH اسیدی ادرار از بین رفته آزمایشگاه وشما را از حصول جواب صحیح باز دارد که میتواند ازباز گشت سلامت به شما ممانعت به عمل آورد ودرخاتمه ذکر این نکته را لازم میدانم که درکتب مرجع اشاره شده است که درصورتیکه میخواهید ادرار را کشت دهید بهتر است که ادرار درزمان دفع مستقیما برروی محیط کشت ریخته شود .

 


تاریخ آخرین ویرایش:10 اسفند 89 ساعت 08 و 52 دقیقه و 12 ثانیه



Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
وبلاگ-کد جستجوی گوگل
وبلاگ-ساعت فلش