تبلیغات
آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)

آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)
به وبلاگ آزمایشگاه ویژه خوش آمدید
پیوندهای روزانه
Bold
دراواخر قرن نوزدهم مشاهده گردید که درصورتیکه میکروبهای وبا را در سرم خوکچه هندی ای که دارای خصوصیات ضد وبا میباشد قراردهند باسیل منهدم میشود ولی اگر سرم را به مدت سه دقیقه درحرارت 56 درجه قرار دهیم این فعالیت از بین میرود ؛ اندازه گیری آنتی بادیهای موجود در سرم نشان داد که آنتی بادیها هنوز وجود دارند سپس باردیگر سرم تازه یک خوکچه هندی را که حاوی آنتی بادیهای ضد باسیل نبودند به مجموعه اضافه نمودند ومشاهده شد که مجددا باسیلها منهدم گردیدند ؛ پس نتیجه آن شد که برای از بین بردن میکروب علاوه برآنتی بادیها ماده دیگری نیز مورد نیاز است که نسبت به حرارت حساس میباشد که مطالعات فراوانی انجام گرفت وسالها طول کشید تا بالاخره این ماده مورد شناسائی قرار گرفته بنام کمپلمان خوانده شد ( هرچند که ابتدا نام آنرا آلکسین گذاشتند اما بعدا تغییر نام پیدا کرد ).
کمپلمان به مجموعه ترکیباتی درسرم اطلاق میگردد که درپروسه انهدام آنتی ژن ها توسط آنتی بادیها به یاری آنها آمده ، آنتی ژن را نابود میکنند ؛ جنس آنها از پروتئین بوده وانواع گوناگونی از آنها درسرم وجود داشته (اما آنتی بادی نیستند) و همیشه با توالی منظم وخاصی وارد عمل شده باعث از بین بردن آنتی ژنها میشوند. و درکبد ؛ سلولهای پوششی دستگاه گوارش ؛ ماکروفاژهای بافتی ومنوسیتها ساخته میشوند ومانند آنتی بادیها در مراحل دیررس تکامل بوجود آمده اند و تنها در مهره داران یافت میشوند. کمپلمانها معمولا بصورت غیر فعال درسرم وجود داشته و درصورت نیاز فعال گردیده اثرات خودرا اعمال میکنند ؛ سپس مشاهده گردید که آنها معمولا به دوشکل ( دومسیر ) مختلف فعال میگردند که بنام مسیر کلاسیک ومسیر فرعی خوانده شدند .
درمسیر کلاسیک به ترتیب 9 جزء کمپلمان یعنی C1 تا C9 بصورت متوالی ومنظم فعال شده ؛ وپس از فعال شده یک جزء بصورت آنزیمی جزء دیگری را فعال مینماید و این سیستم که به آبشار تشبیه گردیده است باعث فعالیت نهائی آنها یعنی انهدام آنتی ژن میگردد . جهت فعال شدن این مسیر ابتدا C1 که خود دارای سه پروتئین میباشد که توسط یونهای کلسیم درمجاورت هم قرار گرفته اند فعال میگردد ؛ البته برای شروع به فعالیت بایستی گیرنده آنها برروی آنتی بادی وجود داشته باشد ؛ برای مثال IgM یک آنتی بادی باکفایت در فعال نمودن کمپلمان محسوب میشود وIgA ؛ IgE و.... فاقد گیرنده کمپلمان C1 ( جزء C1q ) میباشند ؛ برای شروع فعالیت کمپلمانها ابتدا C1 فعال میشود که اینکار پس از جدا شدن سه پروتئین آن از یکدیگر شروع میشود و پس از اتصال C1q  (فعال شده )
به ترتیب دوقطعه دیگر C1 فعال گردیده ؛ دومین جزء یعنی C4 را فعال میکند ؛ پس از فعال شدن C4 این پروتئین نیز به دوقطعه C4a و C4b تقسیم میگردد که قطعه C4b علاوه برآنکه قطعه بعدی یعنی C2 را فعال میکند به آنتی ژن درمحل جسبیدن آنتی بادی متصل میشود ؛ C2  فعال شده نیز C3 و C5 را فعال میکند اما معمولا یک قطعه C2 توانائی فعال کردن صدها C3 را داشته ؛ فعال شدن C3 نقش بسیار مهمی در فعالیت کمپلمانها دارد ؛ C3 نیز به دوقسمت تقسیم شده جزء b آن نیز به غشاء سلول هدف میچسبد ، واین آبشار به ترتیب ( C5 ) ؛ C6 ؛ C7 ؛ C8 و C9 را فعال مینماید که به این گروه ازکمپلمانها اصطلاحا مجموعه حمله به غشاء میخوانند و این مجموعه که هرکدام فعالیت خاصی را انجام میدهند باعث ایجاد منافذ کوچکی درغشاء سلول هدف میشوند که ممکن است منجر به انهدام سلول هدف گردد زیرا یونهای مختلفی میتوانند ازاین منافذ عبورکرده تعادل اسمزی سلول هدف را برهم زده باعث تورم سلول گردیده ومنافذ کوچک نیز گسترده تر گردیده ملکولهای بزرگتر نیز میتوانند وارد سلول هدف گردیده و ادامه این داستان منجر به انهدام سلول هدف میگردد ؛ دراین مسیر فعالیت آنتی بادیها باعث فعال شدن کمپلمانها گردیده وبعلاوه فعال شدن جزء C3 مانند آمپلی فایر عمل نموده باعث فعالیت با حجم بسیار بالای کمپلمانهای بعد از آن میشود .
درمسیر فرعی که دیگر نیازی به ترکیب آنتی ژن - آنتی بادی نیست ممکن است ، لیپو پلی ساکارید یا اندوتوکسین باکتریهای گرم منفی  ؛ دیواره سلولی بعضی از باکتریها  وقارچها باعث فعال شدن جزء C3 گردد  وسپس طی فعل وانفعالات بسیار جالبی مانند مسیر کلاسیک پیش رفته کمپلمانهای بعدی را بصورت آبشاری فعال نموده باعث ایجاد منفذ در دیواره سلولی سلول هدف گردد . دراین مسیر نیز فعالیت جزء C3 که مانند آمپلی فایر عمل میکند بسیار اهمیت دارد ومعمولا تفاوتی ندارد که کدامیک از دومسیر فعال گردد ودرهردومسیر C3 فعال شده نقش خودرا برمسیر دیگر نیز اعمال مینماید .
حال تا به اینجا متوجه شدیم که کمپلمانها باعث سوراخ شدن ( پنچر شدن ) دیواره سلولی سلولهای هدف میگردند ؛ اما این تنها عملی نیست که این اجزاء بعهده دارند بلکه دیگر اجزاء بوجود آمده درمسیر نیز نقشهای متفاوتی را دراعمال سیستمهای ایمنی به انجام میرسانند ؛ برای مثال قطعه a هردو کمپلمان 3 , 5 یعنی C3a و C5a بعنوان آنافیلاتوکسین عمل مینمایند ، یعنی بر ماست سلها وبازوفیلها اثر القائی داشته باعث رها شدن هیستانین وموادی دیگر میشوند که باعث فعالیتهای گوناگونی میگردند که از آنجمله میتوان از نفوذ پذیری مویرگها و .... را نام برد که نتیجه آن باعث ادم موضعی ( تجمع مایع ) دربافت میگردد واین ادم باعث افزایش تعداد آنتی بادیها وکمپلمانها و ..... میشود ؛ همچنین C5a  نقش کموتاکسینی داشته باعث افزایش مهاجرت بیگانه خوار ها به محل میشود واز طرفی جزء C3b  باعث میشود که مجموعه آنتی ژن ، آنتی بادی وکمپلمان به دیواره عروق چسبیده درمعرض شکارسلولهای بیگانه خوار گردش خون قرار گیرند ؛ بعلاوه این مجموعه یعنی آنتی ژن ، آنتی بادی و کمپلمان برای سلولهای بیگانه خوار بسیار جذابتر بوده وبه آنها کمک میکند که سلول بیگانه را راحت تر ببلعند.
وبد نیست دراینجا به سیستم کنترل کننده بدن ( هموستاز ) اشاره کنیم ، که معمولا دربدن هرسیستمی که فعال میشود بایستی طی فرآیند دیگری غیر فعال گردد به عبارت ساده تر هر فرآیندی بایستی در یک نقطه شروع شده وسپس بعد ازانجام وظیفه کامل خود پایان پذیرد وطبیعتا فعال شدن کمپلمانها نیز نیاز به مهار کننده خواهد داشت که معروفترین مهار کننده آنها عبارتند از مهار کننده های C1 ؛ C3b و C3a و ....
در اختلالات ژنتیکی نادری کمبود مهار کننده C1 وجود داشته و کمپلمانها به شکل افسار گسیخته ای افزایش می یابند زیرادراثر تحریک بسیار کم C1 ممکن است پاسخ بسیار بزرگی ایجاد گردد که اثرات سوء آن قابل جبران نباشد .
معمولا کمبود کمپلمانها بصورت ارثی بسیار نادر است اما باز هم دیده میشود که اگر هتروزیگوت باشد چندان اثرات سوئی دربرنداشته ولی درافراد هموزیگوت البته وابسته به آنکه درکدام قسمت کمپلمانها کمبود داشته باشند اثرات متفاوتی بجای میگذارد مثلا کمبود C1 چون درمسیر فرعی استفاده نمیشود نمیتواند مانند کمبود C3 مشکل ایجاد کند ؛ معمولا کسانی که کمبود C3 را بطور ژنتیک دارند بطور مرتب دچار عفونتهای راجعه میشوند .
درخاتمه ذکر این نکته را لازم میدانم که معمولا برای اندازه گیری فعالیت کمپلمانها معمولا C3 ؛ C4 و CH50 را اندازه گیری مینمایند وهمانگونه که شرح آن رفت کمپلمانها نسبت به حرارت حساس بوده در حرارت 56 درجه غیر فعال مبشوند ؛ بنابر این درزمان خونگیری از بیماران برای انجام این آزمایشات بایستی خون را پس از خارج شدن از بدن برروی برفک قرار داده تا زمان انجام آزمایش وطی مراحل قبل از انجام آزمایش نباید خون درمحیط گرم قرار گیرد ( هرچند که این قسمت به آزمایشگاهها مربوط میشود اما دانستن آن هم برای کسانی که به آزمایشگاه مراجعه میکنند بد نیست ) .



طبقه بندی: ایمنولوژی،
برچسب ها: کمپلمان، C3، C4،
[ 16 بهمن 89 ] [ ساعت 13 و 13 دقیقه و 13 ثانیه ] [ دکتر محمد جواد خادم پور ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ اطلاع رسانی به مراجعین محترم آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
vizheh

قالب میهن بلاگ download قالب بلاگفا وبلاگ اسکین قالب بلاگ اسکای قالب وبلاگ وبلاگ نویسان قالب وبلاگ دیکشنری آنلاین ایجاد فرم تماس ایجاد گالری عکس نمایش اوقات شرعی تقویم جلالی رتبه سنج گوگل مترجم سایت نمایشگر آی پی گوگل ساخت کد صوتی آنلاین آمارگیر فونت های زیباساز تغییر شکل ماوس فال حافظ فال عشق طالع بینی هندی طالع بینی ازدواج بازی آنلاین