تبلیغات
آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)

آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)
به وبلاگ آزمایشگاه ویژه خوش آمدید
پیوندهای روزانه

اگر در مورد فعال ترین بافت بدن مهره داران از مردم سوال کنید ، مطمئن باشید که کمتر از یک تا دودرصد افراد شاید از استخوان یاد کنند ؛ واین امر نیز طبیعی است ، زیرا استخوان بافتی است که بی شباهت به جامدات ( سنگ ) نیست ، اما همین بافت بسیار سخت که به عنوان اسکلت بدن مهره داران عمل میکند ، یکی از فعالترین بافتهای بدن است ؛ برای مثال اگر بافت ماهیچه ای یا عصبی به هر دلیلی از بین بروند دیگر بار ساخته نخواهند شد و بجای آنها بافت همبند ( که مانند ملاط بنائی دربدن عمل میکند) محل را پر خواهد کرد وبه همین دلیل است که اگر فردی دچار سکته قلبی شود اثر نابودی بخشی از سلولهای ماهیچه ای قلب او تا آخر عمر باقی خواهد ماند اما همه میدانیم که اگر استخوانها دچار شکستگی شوند ، خیلی سریع محل شکستگی باز سازی شده به نحوی که اگر استخوان بخوبی درمحل خود ثابت شده باشد بعد از گذشت مدتی ( موثر از سن بیمار ) تقریبا هیچ اثر یا آثاری از شکستگی باقی نخواهد ماند .

این امر تنها مربوط به خود استخوان میباشد ؛ مازادبر اینکه استخوان درباز سازی خود فعالانه عمل مینماید محل تولید سلولهای خونی نیز میباشد که یکی از فعالترین بافتهای بدن انسان محسوب میشود که درمجموع بافت استخوانی را تبدیل به یکی از مراکز بسیار فعال بدن مینماید ، اما خونسازی در مغز استخوان انجام میپذیرد که برای درک بهتر خونشناسی دانستن ساختار وعملکرد آن بسیار ضروری به نظر میرسد .

مغز استخوان از یک شبکه بسیار ظریف تشکیل گردیده است که در این شبکه سلولهای پیش ساز خونی ( در مراحل مختلف تکاملی ) ؛ عروق ؛ اعصاب ؛ سلولهای رتیکواندوتلیال وبافت چربی ( بعنوان فضا پرکن ) قرار دارند .

شریانهای وارد شده به مغز استخوان از سوراخهای ریزی به این قسمت وارد میشوند و در سینوزوئید های مغز استخوان سیستم مویرگی را بوجود می آورند ودرنهایت خون سیاهرگی وارد یک سیستم سیاهرگی مرکزی میشوند واز استخوان خارج میشود ؛ با توجه به آنکه خونسازی با ا ین سیستم مویرگی ار تباط ندارد ، سلولهای خونی ساخته شده باید از سوراخهای بسیار ریز سلولهای اندوتلیال عبور نموده وارد خون شوند وهمین شبکه است که دقیقا مانند صافی عمل نموده از ورود سلولهای غیر متعارف به خون جلوگیری بعمل می آورد ، درمغز استخوان اعصاب فراوانی در کنار جزایر خونساز قرار دارند که احتمالا نحوه ومقدار خونسازی مغز استخوان را مخابره میکنند . که مازاد برآنکه نحوه خونسازی مخابره میشود برعروقی که به مغز استخوان خونرسانی میکنند نیز اثرگذاشته ، باعث افزایش خونرسانی به مغز استخوان پرکار تر میشوند .

اما بحث اصلی ما درمورد مغز استخوان چگونگی ساخت سلولهای خونی است ؛ در مغز استخوان سلولهای بنیادی وجود دارند که میتوانند تکثیر یافته ، انواع سلولهای خونی را بوجود آورند که اصطلاحا سلول مادر خونساز خوانده میشوند ؛ باتوجه به آنکه این سلولها سلولهای بنیادی میباشند ، پتانسیل ساخت انواع گونه گون سلولها را دارند ؛ بعلاوه مطالعات براین سلولهای بنیادی نشان داده است که تعداد این سلولها تقریبا همیشه ثابت باقی میماند ودراینجاست که دونظریه مختلف درمورد آنها وجود دارد در نظریه اول ابراز میگردد که یک سلول بنیادی تقسیم میگردد ودوسلول را بوجود می آورد که یکی شبیه خود سلول است ودیگری سلول مادر خونساز میباشد ؛ اما نظریه دوم که به واقعیت نزدیکتر است بیان مینماید که در زمان تقسیم این سلولها همیشه دوسلول باهم مراحل تقسیم را پشت سر میگذارند ؛ به این ترتیب که یکی از آنها دوسلول مادر خونساز را بوجود می آورد وسلول دوم دوسلول بنیادی را بوجود می آورد که جای خودوجای سلول مصرف شده در سیستم خونسازی را پر کرده ، همیشه تعداد آنها ثابت باقی میماند واین نظریه به این دلیل که معمولا دراثر تقسیم یک سلول ساخت دوسلول غیر متشابه بعید به نظر میرسد ؛ به واقعیت نزدیکتر میباشد .

سلول مادر اولیه ساخته شده نیز خیلی شبیه سلف خود بوده وتوانائی ساخت انواع سلولهای خونی را دارد وبه همین دلیل بنام سلول مادر خونساز چند ظرفیتی خوانده میشود . زیرا که توانائی تقسیم شدن به گلبولهای سرخ ؛ گلبولهای سفید وپلاکتهارا دارند . هرچند که درمورد دودمان اولیه این سلولها نظرات مختلفی وجود دارد ، اما این نظریه بیشتر مورد قبول عامه هماتولوژیستها قرار گرفته است که این سلول چند ظرفیتی معمولا دوراه را درپیش میگیرد یا آنکه تبدیل به پیش ساز گرانولوسیتی میشود ویا آنکه مسیر لنفوسیتی را دربر میگیرد ؛ در مسیر گرانولوسیتی ؛ گلبولهای قرمز ؛ نوتروفیلها ؛ مونوسیتها ؛ ائوزینوفیلها ؛ پلاکتها وبازوفیلها را بوجود می آورد ودر دیگر مسیر لنفوسیتهای T و B و پلاسموسیتها ایجاد میشوند ؛ حال چه پروسه یا پروسه هائی باعث نوع تقسیم این سلولها میشوند ؛ موضوعی است که سالهای متمادی مورد تحقیق بوده است وهنوز هم تقریبا درمورد این موضوع که چه رویدادی اتفاق میافتد که یک سلول مادر چند ظرفیتی یک مسیر تکاملی را درپیش میگیرد هیچ نمیدانیم ، البته مشخص گردیده است که یک سلول چند ظرفیتی ، چندین مرحله ( واسط) را پشت سر میگذارد تا به یک سلول متعهد ساخت یک نوع خاص از سلولها تبدیل گردد .

اما واسطه های شیمیائی موثر برخونسازی دیر زمانی است که شناسائی گردیده اند ، که معروفترین آنها اریتروپوئتین میباشد که معمولا در کم خونیها مقدار آن بالا رفته باعث افزایش تولید گلبولهای قرمز خون مبشود ؛ و احتمالا این واسطه شیمیائی درتبدیل سلول مادر چند ظرفیتی به سلول پیش ساز گلبولهای سرخ میتواند نقشی را بعهده داشته باشد ؛ همچنین وجود هورمونهای تیروئیدی ؛ هورمون رشد و هورمونهای استروئیدی نیز نقشی در افزایش سرعت خونسازی را بعهده دارند .

درمورد واسطه شیمیائی ساخت دیگر رده های خونی اطلاعات دقیقی در دست نیست ، اما درمورد گلبولهای سفید خون تابحال چهار ماده مختلف شناسائی شده اند . و دیگر واسطه های شیمیائی ساخت دیگر رده های خونی هنوز بخوبی شناسائی نشده اند وهمینجاست که میتوان گفت که هنوز راه بسیار طولانی ای درپیش است تا بتوانیم به کل داستان واقف شویم اما درمجموع میتوان گفت که خونسازی در مغز استخوان به دومرحله تقسیم میگردد ، درمرحله اول سلول مادر چند ظرفیتی به سلول پیش ساز متعهد تقسیم میگردد ودرمرحله دوم سلول پیش ساز متعهد به سلول کامل قابل تفکیک تبدیل میگردد .




طبقه بندی: خونشناسی،
برچسب ها: مغز استخوان، خونسازی،
[ 3 اسفند 89 ] [ ساعت 18 و 18 دقیقه و 18 ثانیه ] [ دکتر محمد جواد خادم پور ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ اطلاع رسانی به مراجعین محترم آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
vizheh

قالب میهن بلاگ download قالب بلاگفا وبلاگ اسکین قالب بلاگ اسکای قالب وبلاگ وبلاگ نویسان قالب وبلاگ دیکشنری آنلاین ایجاد فرم تماس ایجاد گالری عکس نمایش اوقات شرعی تقویم جلالی رتبه سنج گوگل مترجم سایت نمایشگر آی پی گوگل ساخت کد صوتی آنلاین آمارگیر فونت های زیباساز تغییر شکل ماوس فال حافظ فال عشق طالع بینی هندی طالع بینی ازدواج بازی آنلاین