تبلیغات
آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)

آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)
به وبلاگ آزمایشگاه ویژه خوش آمدید
پیوندهای روزانه
الکترولیتها یونهائی هستند که درمایعات بدن موجود بوده ، ودر مایعات خارج وداخل سلولی دارای اختلافاتی میباشند ؛ در خارج سلول کاتیون اصلی سدیم وآنیونهای  اصلی کلر وبیکربنات میباشند درصورتیکه پتاسیم مهمترین کاتیون درون سلولی است ، اکثر واکنشهای متابولیک دربدن بطور نسبی وبعضا مطلق تحت تاثیر غلظت این الکترولیتها میباشند. مازادبرآن الکترولیتها مهم ترین فاکتور درتعیین اسمولالیته ؛ وضعیت هیدراسیون وPH مایعات درون وخارج سلولی هستند ، مهم تر از آن برپتانسیل غشاء وعمل طبیعی بافتهای عصبی وعضلانی ( شامل عضله فلب ) وتوسط علظتهای متفاوت الکترولیتهای داخل وخارج سلولی اثر گذاشته ، آنها را تنظیم مینماید .
دربین الکترولیتها دویون سدیم وپتاسیم از اهمیت بیشتری برخوردارند ودراین نوشته اختصاصا سدیم را مورد بررسی قرار میدهیم .
همانگونه که گفتم سدیم مهمترین واصلی ترین کاتیون مایعات خارج سلولی ؛ و مهمترین ذره اصلی اسموتیک خارج سلولی میباشد . جهت نگهداری سدیم درخارج سلول و پتاسیم درداخل سلول درعشاء سلول سیستم انتقال فعالی قرار دارد که به پمپ سدیم و پتاسیم معروف است و اینکار معمولا با مصرف انرژی نیز همراه است . جهت تعادل مقدار سدیم دربدن کلیه ها نیز نقش بسیار مهمی را بعهده دارند ، زیرا سدیم به راحتی درگلومرول کلیه ها فیلتره شده اما معمولا مقادیر متنابهی از آن درلوله پروگزیمال بازجذب میشود که این موضوع ومقادیر باز جذب آن موثر از مقدار سدیم خوراکی و هورمون آلدسترون میباشد ، زیرا تغییرات غلظت سدیم خارج سلولی سبب افزایش یا کاهش اسمولالیته مایع خارج سلولی گردیده بر میزان انتشار آب دربدن اثر میگذارد. درافراد سالم غلظت سدیم سرم بین 135 تا 145 میلی اکی والان ( میلی مول ) درلیتر میباشد و بدن درهرروز به مقدار 100 تا 250 میلی مول سدیم نیاز دارد ؛ البته معمولا میزان سدیم دفع شده با سدیم دریافت شده برابر میباشد ، زیرا معمولا مقدار دفع ادراری سدیم بین 30 تا 280 میلی مول در 24 ساعت است .
درصورتیکه سدیم خون کاهش یابد بنام هیپوناترمی خوانده میشود ویکی از شایع ترین اختلالات کلینیکی دربیماران محسوب میشود که علائم آن از تغییرات مختصر مغزی تا تغییرات شدید بصورت تشنج عمومی متفاوت تست ؛ بدینصورت که شدت علائم با شدت کاهش سدیم ونحوه کاهش آن نسبت مستقیم دارد ؛ در آندسته از بیمارانی که از کاهش سدیم آنها بصورت تدریجی صورت گرفته است علائم مختصر است وبا علائمی مانند تغییرات مختصر مغزی ؛ سستی و پاسخ فیزیکی مختصر ؛ تهوع ؛ کرامپ عضلانی ؛  احساس مریضی وشکایات غیر اختصاصی خودرا نشان میدهد ، اما درصورتیکه کاهش سدیم سریع اتفاق بیفتد ، این علائم بسیار شدیدتر بوده ، بصورت عدم آگاهی به زمان ومکان وبدنبال آن گیجی ، منگی ؛ تشنج و اغماء حادث میشود . که این موضوع ممکن است دراثر کاهش سدیم ویا افزایش آب اتفاق بیفتد .
ازدست دادن سدیم ( کاهش سدیم ) میتواند وابسته به کلیه ویا غیر وابسته به کلیه باشد ؛ عوامل کلیوی بوجود آورنده آن عبارتند از : استفاده از داروهای ادرارآور؛ نفروپاتی ؛ نارسائی غدد آدرنال ( فوق کلیوی) وکتون اوری و .... و عوامل غیر کلیوی نیز شامل : استفراغ ؛ اسهال و سوختگیهای شدید میباشند که درصورت از دست دادن سدیم مقدار سدیم ادرار که معمولا حدود 20 میلی مول میباشد به 10 میلی مول وکمتر میرسد ، که دراین شرایط بایستی سدیم وآب از دست رفته بدن جایگزین گردد .
درصورتیکه آب دربدن تجمع یابد ادم خوانده میشود که شایعترین علتهای آن سندروم نفروتیک ؛ سیروز کبدی ؛ نارسائی قلب و نارسائیهای حاد یا مزمن کلیه میباشند ؛ ودراین شرایط سدیم کل بدن نیز افزایش مییابد ولی تجمع مایع دربدن نسبت به آن افزایش بیشتری دارد . ولی در بیماریهای کمکاری تیروئید ؛ کمبود گلوکوکورتیکوئیدها ؛ بیماریهای مزمن و .... بدون افزایش آب  این اتفاق حادٍ میشود.
هیپو ناترمی دربیماریهای مزمن بطور شایع دیده میشود واحتمالا علت آن ترشح هورمون ضد ادراری ADH میباشد ؛ بیماران تحت فشار روحی شدید ؛ استرس ؛ دردهای شدید ؛ بیمارانی که داروهای اعصاب مصرف میکنند ؛ داروهای ضد سرطان وسندرم ترشح نابجای ADH ومصرف داروهای دیورتیک نیز دیده میشود . که درصورتیکه هیپوناترمی با افزایش مایعات بدن همراه باشد بایستی برای بیمار کنترل مایعات ورودی ( محدودیت آب ) را تجویز نمود . ودر شرایطی که احتمال مسمومیت تجمع آب دربدن وجود دارد از داروهای دیورتیک استفاده میشود ، البته همزنان بایستی سدیم از دست رفته را نیز جایگزین کرد .
دربیماری قندخون ( دیابت) که افزایش اسمولالیته دراثر هیپر گلیسمی اتفاق می افتد باعث کاهش الکترولیتها ( هیپو ناترمی ) میشود ویا ممکن است که درسرم افراد با مقدار چربی یا پروتئین بالا نیز همین اتفاق حادث شود.
هیپر ناترمی ( افزایش سدیم ) زمانی اتفاق می افتد که نسبت از دست دادن آب به سدیم بیشتر باشد و یا مقدارسدیم کل بدن افزایش یابد که این حالت میتواند دراثر تعریق زیاد ؛ اسهال دربجه هابدون جایگزینی مایعات و .... بوجود آید .
نقص قدرت لوله های ادراری درتنظیم دفع یون سدیم را میتوان با افزایش یاکاهش دریافت سدیم ازخارج ومقایسه آن با دفع سدیم درادرار آزمایش کرد  ؛ که دراین آزمایش به بیمار مقدار معینی سدیم دررژیم غذائی خورانده میشود ودرادرار حمع آوری شده او بایستی همان مقدار سدیم با اختلاف 15 درصد کمتر ( که از طریق تعریق از دست رفته است) باید دفع گردد ؛ البته این آزمایش همزمان با مصرف داروها و .... انجام میشود که در حوصله بحث ما نیست .
درپایان ذکر این نکته را لام میدانم که کمی درمورد کم آبی وکمبود سدیم در اسهالها اشاره کنم وقبل از آن بایستی بدانیم که کاهش سدیم اگر از حد طبیعی بیشتر شود باعث بروز اسهال میشود که همانگونه که پیشتر گفتم یکی از علل هیپوناترمی نیز اسهال هاهستند ، بنابراین  کمبود سدیم ومتعاقب آن اسهال باعث از دست رفتن سدیم بیشتر گردیده  ؛ اسهال بیمار شدیدتر میشود بنابراین مقادیر بیشتری سدیم با مواد دفعی از بدن دفع میشود که باعث شدیدتر شدن اسهال بیمار میگردد واگر این سیکل به همین شکل چندین بار اتفاق بیفتد ، میتواند باعث تشنج واغماء بیمار گردد ؛ دراین حالت حتما بایستی کمبود آب والکترولیت از طریق دارو ( سرم تزریقی) جبران شود واگر بیمار تهوع واستفراغ نداشته باشد میتوان ازراه خوراکی  نیز مقادیر از دست رفته سدیم وآب را تأمین نمود ، که میتوان از سرم های نمکی خوراکی استفاده کرد ویا از پودر ORS ؛ که اگر این پودر دردسترس نبود میتوان با استفاده از نمک وشکر معمولی آنرا تهیه نمود به این شکل که دریک لیوان آب مقدار یک قاشق مرباخوری یا چایخوری نمک ریخته ودوقاشق شکر به آن اضافه نموده ، پس از مخلوط کردن آنها بصورت آرام آرام به بیمار خورانده شود ، بعلاوه این محلول هرچقدر که سرد تر باشد به مراتب بهتر است زیرا سردی آن باعث میگردد که بیمار دچار تهوع نشود . البته ذکر این نکته را نیز لازم میدانم که کاهش یا افزایش سریع سدیم دربدن مشکلاتی را بوجود می آورد بنابراین حتی دربیمارانی هم که نیاز به تزریق سرم نمکی پیدا میکنند بایستی تصحیح سدیم از دست رفته را به آرامی وبراساس محاسبات خاصی به انجام رساند که دراین محاسبات مقدار سدیم از دست رفته ووزن بدن مورد استفاده قرار میگیرد ؛ والبته این نکته آخر را از این جهت نوشتم که بدانید که اگر یکی از اعضاءخانواده تان با مشکل کمبود سدیم ویا اسهال شدید مبتلا گردید وپزشک تزریق سرم را تجویز نمود واگر تزریق را درمنزل انجام دادید حتما تعداد قطرات سرم را براساس دستور پزشکتان تنظیم نمائید ؛ زیرا اگر خیلی سریعتر از حد متعارف اینکار انجام پذیرد باعث ادم مغزی در بیمار گردیده حتی ممکن است منجر به تشنج بیمارشود .




طبقه بندی: بیوشیمی،
برچسب ها: سدیم، الکترولیت، فشار اسمزی،
[ 9 اسفند 89 ] [ ساعت 13 و 13 دقیقه و 13 ثانیه ] [ دکتر محمد جواد خادم پور ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ اطلاع رسانی به مراجعین محترم آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
vizheh

قالب میهن بلاگ download قالب بلاگفا وبلاگ اسکین قالب بلاگ اسکای قالب وبلاگ وبلاگ نویسان قالب وبلاگ دیکشنری آنلاین ایجاد فرم تماس ایجاد گالری عکس نمایش اوقات شرعی تقویم جلالی رتبه سنج گوگل مترجم سایت نمایشگر آی پی گوگل ساخت کد صوتی آنلاین آمارگیر فونت های زیباساز تغییر شکل ماوس فال حافظ فال عشق طالع بینی هندی طالع بینی ازدواج بازی آنلاین