تبلیغات
آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)

آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)
به وبلاگ آزمایشگاه ویژه خوش آمدید
پیوندهای روزانه

میکروبها به موجودات ریزی اطلاق میشود که در اطراف ما به وفور وجود دارند ؛ در حقیقت ما ودیگر موجودات پرسلولی درون دنیائی مملو از میکروبها زندگی میکنیم ؛ وعلاوه بر محیط اطرافمان در درون وجودمان نیز وجود دارند و از نظر عملکرد به سه گروه سازنده ؛ مخرب و بی اثر ( فرصت طلب ) تقسیم میشوند ؛ گروه سازنده درخدمت انسانهاو دیگر موجودات بوده درجهت زندگی بهتر این موجودات فعالیت میکنند ؛ دسته دوم که مخرب میباشند ، معمولا باعث فساد وتجزیه شده ودر زمان ورود به بدن موجودات پر سلولی باعث بیماری میشوند و دسته سوم درصورتیکه درکنار هرکدام از دوگروه فوق قرار گیرند خصوصیات آنها را بروز میدهند و به همین جهت شاید بتوان آنها را فرصت طلب خواند .

در دسته بندی دیگر که بر اساس ساختمانی صورت میگیرد ، میکروبها شامل چهار گروه : باکتریها ، ویروسها ، آغازیان و مخمر ها ( قارچها ) میباشند ؛ هرچند که درزمان استفاده از کلمه میکروب بیشتر تأکید بر باکتریها وویروسها وبالاخص گروههای بیماریزا میباشد . 

ویروسها کوچکترین موجودات شناخته شده ای هستند که هنوز هم مشخص نیست که آیا میتوان آنها را بعنوان موجود زنده تلقی نمود یا خیر ؛ زیرا این موجودات به تنهائی قادر به ادامه حیات نیستند ، زیرا نمیتوانند ماده یا موادی را در درون خود سنتز کنند ( بسازند) وهم از این روست که قادر به تکثیر نیز نمیباشند واین موجودات برای ادامه حیاتشان نیاز مند آنند که به درون سلول زنده دیگری تهاجم نموده ، از سیستم های درون این سلولها جهت ساخت مواد مورد نیاز شان جهت ادامه حیات وتکثیر خود استفاده کنند . و از این روست که بعنوان انگلهای درون سلولی اجباری شناخته میشوند و در همین راستا نیز مبارزه برعلیه آنها مشکل تر میباشد .

باکتریها دسته دوم از میکروبها میباشند که در اکثر مواقع ممکن است که بجای آنها مورد نظر قرار گیرند یعنی زمانی که کلمه میکروب استفاده مبشود نظر همان باکتری باشد . این موجودات تک سلولی موجودات بسیار ریزی هستند که با چشم غیر مسلح ( بدون میکروسکوپ و .... ) دیده نمیشوند ؛ اما هرکدام به تنهائی اگر در محیط مساعد از نظر احتیاجاتشان قرار گیرند میتوانند تمام مواد مورد نیازشان را برای ادامه حیات وتکثیرشان را ساخته به ادامه حیات بپردازند ؛ اندازه آنها وشکل ظاهری آنها در گروههای مختلف با یکدیگر متفاوت بوده و اکثر آنها دارای دیواره سلولی متراکمی میباشند که آنها را دربرابر عوامل خارجی مقاوم مینماید ؛ دیواره سلولی باکتریها د رتعدادی از آنها وجود ندارد ودر تعدادی دیگر نیز از بقیه باکتریها متراکم تر میباشد . دومثال بارز مانندمایکوپلاسما ها و میکروب سل میباشد که اولی فاقد دیواره سلولی است و دومی دارای دیواره سلولی بسیار مستحکمتری نسبت به دیگر باکتریها میباشند .

آغازیان از سلسله جاندارانی هستند که معمولا به صورت دوتائی تقسیم میشوند و به دودسته بزرگ تقسیم میشوند ؛ دسته ای که شبیه جانوران هستند مانند : آمیبها و دسته دوم که بیشتر شبیه گیاهان هستند ودارای کلروپلاست میباشند ؛ مانند : اوگلناها ؛ که دسته اول معمولا بصورت انگلی میتوانند باعث بروز بیماریهائی نزد انسان شوند که معروفترین آنها Entameoba Histolytica میباشد که باعث اسهال خونی شده ، درافراد دچار ضعف سیستم ایمنی میتواند حتی باعث مرگ اینگونه بیماران شود .

قارچها که خود بدو دسته تقسیم میشوند ؛ دسته اول مخمر ها میباشند که موجودات تک سلولی بوده بصورت جوانه زدن (Boding ) تکثیر مییابند . دسته دوم قارچهای دارای ساختمانی شبیه گیاهان بوده که چون فاقد کلروفیل میباشند قادر به ساخت مواد مورد نیاز خود نبوده بر روی برگها و مواد آلی موجودات زنده یا مرده زندگی میکنند و یا میتوانند به درون سلولهای زنده تهاجم نموده درون آنها زندگی کنند ودسته ای دیگر نیز با دیگر موجودات به همزیستی رسیده اند مانند : گلسنگها ؛ این موجودات نیز معمولا به راحتی دیده نمیشوند ولی اندازه آنها از دوگروه قبلی بسیار بزرگتر بوده وشاید بتوان آنها برا حتی با استفاده از ذره بین مشاهده نمود .

حال به مطلب اصلی یعنی باکتریها بر میگردیم ؛ که چگونه میتوان آنها را مورد شناسائی قرار داد ؛ وقبل ازآن بهتر است که کمی درمورد تاریخچه باکتریولوژی صحبت کنیم ؛ ابوعلی سینا به این موضوع پی برده بود که برخی از بیماریها دراثر هجوم موجودات ریزی به بدن انسان ایجاد میشود ، اما وسائل کافی دراختیار نداشت که بتواند آنها را ببیند ویا وجود آنها را به اثبات برساند ؛ اما قرنها بعد از آن بالاخره هوک میکروسکوپ ابتدائی خودرا اختراع کرد و انسانها توانستند این موجودات بسیار ریز را مشاهده نمایند . درابتدا که میکروبها مشاهده گردیدند به دوشکل دایره ای واستوانه ای مشاهده شدند ومدتی طول کشید تا بالاخره دیدن باکتریهای رنگ آمیزی شده میسر گردید ؛ رنگ آمیزی مذکور بنام رنگ آمیزی گرم خوانده شد ؛ دراین روش رنگ آمیزی که از چهار محلول مختلف استفاده میشود باکتریها به دورنگ مختلف دیده میشوند ؛ تعدادی از آنها به رنگ آبی تیره ودسته ای دیگر به رنگ نارنجی متمایل به قرمز ، بنابراین دسته ای را که رنگ تیره (آِّبی تیره ) را به خود میگیرند بنام گرم مثبت ودسته دیگر را گرم منفی خواندند ؛ بنابراین باکتریها به چهار دسته تقسیم شدند . آنهائی را که کروی شکل بودند بنام کوکسی نامگذاری نمودند و براساس رنگ آمیزی گرم نیز دوگروه کوکسیهای گرم مثبت و گرم منفی خوانده شدند وطبیعتا باکتریهای استوانه ای شکل نیز که بنام باسیل خوانده شدند به دوگروه منفی ومثبت منقسم گشتند ؛ درپی مطالعات متعاقب این رنگ آمیزی به این راز پی بردند که علت این افتراق رنگ پذیری باکتریها ناشی از وجود دیواره سلولی است که تقریبا تمام باکتریها را در بر میگیرد و تفاوت رنگ پذیری آنها نیز ناشی از تفاوت دیواره سلولی آنها میباشد ؛ ضمن آنکه تعدادی از باکتریها مانند مایکوپلاسماها فاقد دیواره سلولی میباشند ویا باکتریهائی مانند باکتری سل وجذام که از یک خانواده میباشند دارای دیواره سلولی متفاوتی میباشند که رنگ گرم قدرت نفوذ پذیری به دیواره سلولی آنها را نداشته واین میکروبها تقسیم بندی براساس رنگ آمیزی گرم را با مشکل مواجه نمودند ؛ وبعلاوه دسته ای دیگر از باکتریها ممکن است به اشکال دیگری مانند فنر ویا ..... دیده شوند ویا حتی به شکل کوکو باسیل اما به هر حال میتوان این دسته بندی را در اکثر موارد برای دسته بندی باکتریها بکار برد ، و متعاقب آن مشخص گردید که باکتریها نیز مانند دیگر موجودات زنده خود نیز دارای انواع بسیار متفاوتی میباشند که هرکدام از این انواع نیز دارای زیر گروه هائی میباشند که میتوانند در نقاط مختلفی از بدن انسانها بیماریهای عفونی متفاوتی را بوجود آورند ؛ واز همین روست که باکتریولوژی خود به عنوان یکی از شاخه های علم طب شناخته شد و به مرور زمان گسترش یافت ؛ به گونه ای که برای هر کدام از میکروبها روشهای خاص ایزولاسیون با محیط کشتهای اختصاصی ابداع گردید.

بنابراین زمانی که یک درخواست آزمایش کشت مانند : کشت ادرار ؛ مدفوع ؛ خون ؛ مایع نخاع و ... به آزمایشگاه میرسد ؛ ابتدا بایستی ماده مورد نظر برمحیطهای عمومی کشت میکروبی ، کشت داده شود و طبیعتا مدتی طول خواهد کشید که میکروبهای ( باکتریهای) موجود در ماده مورد نظر بتواند رشد نماید ؛ معمولا 24 ساعت فرصت داده میشود وسپس محیط کشت را مورد بررسی قرار میدهند که درصورتیکه کلنی های باکتریائی رشد نمایند با توجه به شکل ظاهری آنها و اینکه بر کدام محیط کشت عمومی رشد نموده ویا از رشد بهتری برخوردار بوده است و پس از برداشت میکروب ورنگ آمیزی آنها از محیطهای افتراقی ( جدا کننده ) استفاده میگردد و باکتریها را از محیط قبلی برداشته به این محیطها منتقل مینمایند و دراین مورد نیز حداقل 24 ساعت دیگر زمان لازم است که باکتریها براین محیطهای چند گانه تکثیر یافته ، آنها را دچار تغییرات متفاوتی نمایند و با استفاده از جداول مختلفی میتوان نوع ؛ جنس و گونه باکتری وخانواده آنرا باز شناخت و به پزشک معالج برای انتخاب پروسه درمانی گزارش نمود ؛ اما جهت مساعدت درامر درمان با آنتی بیوتیک همزمان با کشت افتراقی آزمایش آنتی بیوگرام نیز انجام میپذیرد که میکروب را در مجاورت انواع مختلف آنتی بیوتیکها قرار داده ، آنتی بیوتیکهائی را که میتوانند باکتری را از بین ببرند مشخص نموده ؛ گزارش مینمایند .

همانگونه که پیشتر گفته شد برای انجام آزمایشات کشت حداقل 24-48 ساعت زمان مورد نیاز است ؛ زیرا سرعت رشد وتکثیر باکتریها با یکدیگر متفاوت میباشد و سریع ترین با کتریها باکتری اشرشیا کولی میباشد که زمان تقسیم آن 20 دقیقه میباشد واین باکتری برای تکثیر درحدی که بتوان آنرا براحتی مورد شناسائی قرار داد به 24 ساعت زمان نیاز است ؛ حال در نظر بگیرید که باکتری سل که زمان تقسیم آن 12 تا 14 ساعت است به چه زمانی نیاز دارد و از همین روست که درمواردی که به وجود باکتری سل مشکوکیم محیط کشت را پس از 4 تا  8 هفته مورد بررسی قرار میدهیم و باکتری بوجود آورنده جذام برای تقسیم به 12 تا 14 روز زمان نیاز دارد واز این روست که هنوز نمیتوان این باکنری را کشت داد زیرا قبل از آنکه باکتری در حد شناسائی رشد نماید محیط کشت یا خشک شده ویا اثرات خودرا از دست میدهد.

حال که صحبت به اینجا رسید ذکر این نکته را لازم میدانم که مشاهده میگردد که تعدادی از والدین جوانی که فرزند خردسالشان دچار تب شدید شده با دردست داشتن درخواست آزمایش به آزمایشگاه مراجعه مینمایند و با توجه به علاقه بسیار شدید به فرزندشان از مسئولین آزمایشگاه درخواست مینمایند که جواب کشت را هم مانند جواب دیگر آزمایشات بصورت اورژانسی در اختیار ایشان قرار دهند که همانگونه که شرح آن رفت این کار تقریبا غیر قابل انجام میباشد ، واین عزیزان بیاد داشته باشند که پزشکشان به احتمال نز دیک به یقین برای فرزندشان آنتی بیوتیکی را تجویز نموده است ؛ پس بهتر است صبر پیشه کنند ؛ اما ذکر این نکته هم لازم است که شاید آنتی بیوتیک تجویز شده از طرف پزشکتان توانسته باشد تب فرزندتان را کاهش دهد ؛ اما این آنتی بیوتیک بصورت تقزیبا چشم بسته انتخاب گردیده است و حتی اگر تب فرزندتان ( بیمارتان) هم کاهش یافته ویا حال عمومی او بهتر شده است ، حتما جهت دریافت نتیجه آزمایش کشت بیمارتان به آزمایشگاه مراجعه نمائید و حتما نتیجه آنرا در اسرع وقت دراختیار پزشکتان قرار دهید ، شاید نیاز باشد که اقدامات دیگری ویا گسترده تری برای بیمارتان انجام پذیزد.




طبقه بندی: میکروبشناسی،
[ 29 اسفند 89 ] [ ساعت 13 و 13 دقیقه و 13 ثانیه ] [ دکتر محمد جواد خادم پور ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ اطلاع رسانی به مراجعین محترم آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
vizheh

قالب میهن بلاگ download قالب بلاگفا وبلاگ اسکین قالب بلاگ اسکای قالب وبلاگ وبلاگ نویسان قالب وبلاگ دیکشنری آنلاین ایجاد فرم تماس ایجاد گالری عکس نمایش اوقات شرعی تقویم جلالی رتبه سنج گوگل مترجم سایت نمایشگر آی پی گوگل ساخت کد صوتی آنلاین آمارگیر فونت های زیباساز تغییر شکل ماوس فال حافظ فال عشق طالع بینی هندی طالع بینی ازدواج بازی آنلاین