تبلیغات
آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)

آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه (اقبال سابق)
به وبلاگ آزمایشگاه ویژه خوش آمدید
پیوندهای روزانه
قبل از صحبت درمورد بحث مورد نظر بهتر است ابتدا درمورد روشهای متداول اندازه گیری مواد مورد نظر در آزمایشگاه صحبت کنیم . که معمولا درآزمایشگاه کلیه مواد بیولوژیک بدن چه مواد موجود دربدن ( خون ؛ سرم ؛ پلاسما و ... ) وچه مواد دفعی بدن ( ادرار ؛ مدفوع ، عرق و ... ) قابل اندازه گیری میباشند . اما آنچه بیشتر از همه مورد آزمون قرار میگیرد به ترتیب اهمیت عبارتند از : سرم ، خون ، ادرار و مدفوع . حال به تفصیل درمورد هرکدام از این مواد ونحوه آزمایش هرکدام از آنها صحبت میکنیم . 
سرم چیست  وچگونه تهیه میشود ؟ 
اگر خون را از بدن خارج کنیم پس از گذشت دقایقی منعقد میگردد و اگر خون در لوله آزمایش قرار داده شود پس از گذشت حداکثر یکساعت دوقسمت مختلف درآن به راحتی قابل تشخیص میباشد ، قسمت جامد درپائین وقسمت مایع دربالا ؛ قسمت جامد که به رنگ قرمز جگری دیده میشود شامل گلبولهای قرمز وسفید وپلاکتها میباشد و دربالای آن مایع زردرنگی قرار میگیرد که بنام سرم خوانده میشود که هرچند که قسمت اعظم آن آب است اما حاوی تمامی مواد موجود دربدن میباشد که هرکدام از این مواد به نسبتهای خاصی درون آن بصورت محلول ویا شناور وجود دارند . و درصورتیکه بخواهیم از مقدار هرکدام از این مواد را اندازه گیری کنیم ، میتوانیم با روشهای خاصی ؛ ماده مورد نظر را شناسائی و یا اندازه گیری کنیم . برای مثال میتوان مقدار قند ، اوره ، اسید اوریک ، کلسترول ، تری گلیسیرید ، آهن ، سدیم ، آنزیمها ، هورمونها ، ویتامینها و .... را اندازه گیری نمائیم و ساده ترین و درعین حال متداول ترین روش آزمایشات بیوشیمیائی ( آزمایشاتی که برروی سرم انجام میشود ومعمولا از طریق روشهای شیمیائی اندازه گیری انجام میگیرد ) به روش End Point انجام میپذیرد . ودراین روش از مواد شیمیائی خاصی استفاده میشود که معمولا تحت شرایط خاصی ودرمدت معینی با ماده مورد نظرمان ترکیب گردیده ، رنگ ثابتی تولید مینماید که خوشبختانه معمولا در اکثر روشهاتا کسری از زمان نیز پایدار میماند . برای مثال : اگر مثلا اندازه گیری قند یا چربی خون و ... مورد نظرمان باشد مقدار معینی از سرم ( که معمولا بسیار اندک میباشد ) را برداشته درون لوله آزمایش میریزیم ، سپس ماده یا مواد خاصی را به آن اضافه کرده در شرایط خاص آن آزمایش به مدت معینی قرار میدهیم ، ماده یا مواد اضافه شده با قند یاچربی ( ماده مورد نظرمان ) ترکیب شده ، رنگ خاصی را تولید مینماید که به راحتی با چشم غیر مسلح قابل شناسائی است ؛ حال این لوله آزمایش را با لوله دیگری که میدانیم مقدار قند یاچربی موجود درآن چه مقداریست ، مقایسه میشود ؛ برای مثال : درمورد آزمایش قند خون قبل از شروع آزمایش مقدار 100 میلیگرم قند را با ترازوی دقیق توزین کرده درون 100 سی سی آب مقطر خالص حل میکنیم ، واضح است که مقدار قند این محلول که استاندارد خوانده میشود 100 میلی گرم درصد سی سی میباشد ، حال همزمان با انجام آزمایشاتمان لوله ای را انتخاب نموده بنام استاندارد علامتگذاری میکنیم و دقیقا مانند آزمایش قند خون بیماران تمام مراحل را از ابتدا تا انتها بر روی این لوله نیز انجام میدهیم وطبیعی است که درون لوله استاندارد هم نتیجه نهائی تولید رنگ خواهد بود ، حال لوله بیمار را میتوان با لوله استاندارد مقایسه کرد که اگر رنگ آن از استاندارد بیشتر باشد قند درون آن از 100 میلی گرم درصد بیشتر و اگر از آن کمرنگ تر باشد مقدار قند آن کمتر از استاندارد ماست وبا توجه به آنکه چشم ما نمیتواند به راحتی مقدار رنگهای حاصل را بالاخص درزمانی که رنگها بسیار به هم نزدیک است از یکدیگر تمیز دهد از دستگاه هائی برای اندازه گیری شدت رنگ تولید شده استفاده میکنیم ، این دستگاهها که به نامهای مختلفی خوانده میشوند وانواع مختلفی دارند جملگی براساس روش خاصی شدت رنگ را اندازه گیری مینمایند به این ترتیب که دراین دستگاهها محل خاصی را تعبیه نموده اند که میتوان لوله آزمایش ( کووت ( لوله مخصوص اندازه گیری )) را درآن قرار داده ، با استفاده از یک منبع نوری ثابت نور به آن میتابانیم  ، حال اگر درمحل مخصوص لوله آب مقطر قرار دهیم صد درصد نور از آن عبور میکند حال یک نورسنج بسیار حساس ( فوتوسل ) را بعد از محل قرار گرفتن کووت قرار داده اند وطبیعی است که لوله استاندارد و آزمایش ما که دارای رنگ میباشند مقداری از نور منبع نوری را جذب مینمایند و مقدار کمتری نور از آن عبور میکند ؛ دستگاه مجهز به گالوانومتری است که میتواند مقدار درصد جذب نوری را محاسبه نموده ؛ به مانشان دهد ؛ اگر جذب نوری لوله استاندارد مثلا 20% و جذب لوله تست نیز همان مقدار باشد ویا کمتر ویا بیشتر با استفاده از یک معادله ریاضی به راحتی میتوان مقدار قند خون بیمار را بدست آورد .
درآزمایشگاه بیوشیمی روشهای دیگری نیز وجود دارد ؛ برای مثال درروشی از یک ماده رنگی استفاده میشود که ماده مورد نظر ما میتواند با مصرف مواد خاصی درون این ماده رنگی رنگ آنرا کاهش دهد وطبیعی است که دراینجا کاهش بیشتر رنگ نشانه افزایش مقدار ماده مورد آزمون ماست ویا درروشی دیگر ماده مورد آزمون با ماده درون محلولهای اضافه شده ما واکنش مصرفی را انجام میدهد و ماده دیگری تولید مینماید که شدت رنگ اولیه را کاهش میدهد واین پروسه همچنان تا زمان تمام شدن سوبسترا ویا ماده مجهول ما ادامه خواهد داشت ومعمولا تنها سه تا پنج دقیقه آزمایش را ادامه میدهند و تعدادی جذب نوری مثلا در 30 ثانیه ، یک دقیقه ؛ 45 ثانیه و ..... 5 دقیقه را به دست آورده از آنها میانگین گرفته ووارد معادلات محاسباتی میکنند .
به هرحال به بیان ساده تر میتوان این گونه بیان نمود که درآزمایشگاه بیوشیمی معمولا انجام آزمایشات حول تولید رنگ ویا کاهش رنگ دور میزند وبنابراین براین اساس میتوان دستگاه هائی را بوجود آورد که به مقدار مورد نظرمان از سرم رابرداشته ، با مواد مورد نظرمان مخلوط نموده وپس از زمان مورد نظرمان با طول موج خاصی جذب نوری را بدست آورده ، پس از انجام محاسبات نتیجه نهائی را اعلام نماید ، این دستگاه ها با انواع مختلف و متنوعی وجود داشته بنام اتوآنالیزر خوانده میشوند که معمولا براساس توانائیهای متفاوت آنها دارای قیمتهای متفاوتی نیز میباشند ، این دستگاهها بسیار سریعتر از روشهای دستی به انجام آزمایشات میپردازند ومعمولا مقدار سرم و محلولهای مورد نیاز کمتری نیز مصرف مینمایند که معمولا بسیار مقرون به صرفه میباشند ودر اکثر آزمایشگاه ها نیز مورد استفاده قرار میگیرند ، اما متاسفانه تمام مراحل انجام آزمایشات دور از چشم ما ودر محیط بسته درون دستگاه انجام میپذیرد وبه همین دلیل نیز بعضا خطا یا خطاهائی که درمورد یک یا چند نمونه مورد آزمون اتفاق میافتد نیز از چشم دور خواهد ماند وطبیعتا جواب بیمار ( نمونه مورد آزمون)میتواند صد درصد ویا حتی بیشتر خطا داشته باشد وبا توجه به آنکه دربقیه تستهای دیگر جواب واقعی است بعید نیست که موارد خطا از چشم کاربر به راحتی دورمانده ، گزارش گردد و به نظر من روشهای دستی اگر تمام مزایا ومعایب هردوروش مورد نظر کارشناسی قرار گیرد ؛ به مراتب از روشهای دستگاهی بهتر است .
حال که سخن به اینجا رسید ؛ بد نیست اشاره ای هم به آزمایشات سرم شناسی کنیم که معمولا با استفاده از سرم بیماران به تشخیص برخی بیماریهای عفونی وتعدادی از بیماریهای خود ایمنی ( بیماریهائی که سیستم دفاعی بدن تحت تأثیر برخی عوامل شناخته شده ویا نا شناخته با سلولها ویا ارگانهائی از بدن مبارزه نموده ؛ مشکلات بعضا حادی را بوجود می آورند) پرداخته میشود . که اکثر قریب به اتفاق این آزمایشات به روش دستی انجام میگیرد . در برخی از این آزمایشات که روش دستگاهی آنها ابداع گردیده و مورد استفاده عموم نیز قرار گرفته است ، روشهای دستگاهی نسبتا جوابهای بهتری را به دست میدهند . اما همچنان این ایراد کلی که کلیه مراحل آزمایش به دور از چشم انجام دهنده آن انجام میگیرد برجای خود باقیست .
خون کامل چیست و چگونه تهیه میگردد ؟
منظور از خون کامل همان خونی است که در رگهای ما جریان دارد وهمانگونه که قبلا نیز گفته شد اگر به هر دلیلی از بدنمان خارج گردد ، پروسه لخته شدن آن بلافاصله بعد از خروج از بدن انجام گرفته تا لخته گذاری کامل آن ادامه خواهد یافت ؛ حال به چه دلیلی این خون درجریان گردش آن دربدن لخته نشده ، به جریان یافتن آن درون رگها ادامه میدهد ، به این دلیل است که در جریان خون در بدن مواد مختلفی از پروسه لخته شدن خون ممانعت به عمل می آورد و همیشه این مواد با مواد انعقادی خون درتعادل کامل بوده ونتیجه نهائی این تعادل که اصطلاحا هموستاز خوانده میشود آنست که خون درون عروقمان لخته نمیشود .
در آزمایشگاه خونشناسی هدف شمارش واندازه گیری سلولهای خونی میباشد که بایستی درکل مجموعه خون شمارش واندازه گیری شوند وبنابراین لازم است که از موادی استفاده گردد که از اتعقاد خون جلوگیری به عمل آید واین مواد که به نام ضدانعقاد ها خوانده میشوند انواع واقسام مختلفی دارند که اکثرا بر شکل وسایز اکثر سلولهای خونی اثراتی برجای میگذارند که بعضا میتواند بر تشخیص دستگاههای بسیار پیشرفته شمارش سلولی ( معروف به سل کانتر ) اثر گذاشته ، این دستگاه ها را دچار خطا کنند ، ومعمول است که جوابهای این دستگاهها معمولا توسط کارکنان آزمایشگاه با مطالعه میکروسکوپی این سلولها تأیید یا تصحیح میگردند . وهرچند که شمارش گلبولهای قرمز خون وبرخی پارامتر های ( اندکسها ی) گلبولهای قرمز را نمیتوان با روش دستی ( یابهتر بگویم چشمی ) اندازه گیری کرد ، اما تعامل بین دستگاه وانسان است که میتواند جوابهای صحیح تر را حاصل نماید .
باتوجه به آنکه اگر بخواهیم به تمام بخشهای مختلف آزمایشگاه حتی نظری اجمالی داشته باشیم باعث اطاله کلام مبشود ، بناچار به توضیحات خود پایان داده ؛ به بحث اصلی خودمان باز میگردیم .
چگونه میتوان آزمایشگاه بد وخوب را از یکدیگر تمیز داد . وقبل از آن ذکر این نکته را لازم میدانم که خوشبختانه تقریبا تمامی دانش آموختگان رشته آزمایشگاه در هررده ای ، چه یک تکنسین ، یک کارشناس و.... ویا یک دکتر آزمایشگاه همه وهمه دارای این خصوصیت مشترک میباشند که نهایت سعی ودقت خود را مصروف مینمایند که بتوانند به صحیح ترین جوابهای ممکنه دست یابند و اگر خطائی اتفاق می افتد ، میتوان اذعان داشت که واقعا خطائی حادث شده است و نه آنکه اشتباهی دراثر کم دقتی ویا بی دقتی ویا خدای ناکرده بی توجهی اتفاق افتاده است ، و من بعد از سالهای متمادی که خود از این قشر ودسته بوده ام وبا این گروه زندگی و کار کرده ام به این نتیجه کلی دست یافته ام که خوشبختانه کلیه همکاران من بسیار زحمت کش ، کاری ، چاره جو و دقیق و بسیار حساس به نتایج حاصل از آزمایشات انجام گرفته خود میباشند وبنابراین به بیان ساده تر میتوان گفت که خوشبختانه قریب به اتفاق آزمایشگاه های مملکتمان چه دولتی ، چه خصوصی و چه خیریه و .... همه وهمه در دسته بندی خوبها قرار میگیرند وتنها تفاوت آزمایشگاه ها این است که آزمایشگاه های بزرگ مجهز به اتوآنالیزرهای سریعتر میباشند و آزمایشگاه های کوچکتر مجهز به اتوآنالیزرهای کندتر میباشند ویا تمام آزمایشات را بصورت دستی انجام میدهند که قبلا درمورد آن صحبت شد واگر این فرض را بعنوان یک اصل کلی در نظر بگیریم که کلیه آزمایشگاه ها از نظر تکنیکی تقریبا با هم مساوی وبرابرند بنابراین جهت یافتن آزمایشگاه خوب باید بدنبال فاکتورها وپارامترهائی خارج از چهارچوب آزمایشگاه ها باشیم که به نظر نگارنده ( اینجانب ) آزمایشگاهی بهتر است که به محل زندگیتان نزدیکتر باشد و برای رسیدن به آن نیازمند آن نباشید که بعضا ساعتها طی مسیر نمائید و یا برای گرفتن نوبت آزمایشگاه لازم باشد که از ساعتهای اولیه صبح ویا شاید حتی قبل از طلوع آفتاب مجبور به ایستادن در صفوف طولانی نوبت دهی باشیم ، زیرا طی مسافتهای طولانی وایستادن در صفهای طولانی نوبت دهی برخی از آزمایشگاهها میتواند برمواد و سلولهای موجود دربدنمان تأثیرات سوئی برجای گذارد که متاسفانه آزمایشاتمان را دچار اشکال نماید وبه همین دلیل است که میگویم بهترین آزمایشگاه برای شما آزمایشگاهی است که درنزدیکی شماست و شایسته تر آنست که به توصیه هیچکس ، خودمان ویا اعضاء خانواده مان را برای رفتن به فلان یا بهمان آزمایشگاهی که فاصله آن با ما بسیار زیاد است را به زحمت نیندازیم و بهتر است که به آزمایشگاه نزدیک محل زندگیتان اعتماد کنید و مطمئن باشید که پشیمان نخواهید شد .
[http://]



طبقه بندی: بیوشیمی،
[ 20 مهر 90 ] [ ساعت 10 و 28 دقیقه و 25 ثانیه ] [ دکتر محمد جواد خادم پور ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ اطلاع رسانی به مراجعین محترم آزمایشگاه تشخیص طبی ویژه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
vizheh

قالب میهن بلاگ download قالب بلاگفا وبلاگ اسکین قالب بلاگ اسکای قالب وبلاگ وبلاگ نویسان قالب وبلاگ دیکشنری آنلاین ایجاد فرم تماس ایجاد گالری عکس نمایش اوقات شرعی تقویم جلالی رتبه سنج گوگل مترجم سایت نمایشگر آی پی گوگل ساخت کد صوتی آنلاین آمارگیر فونت های زیباساز تغییر شکل ماوس فال حافظ فال عشق طالع بینی هندی طالع بینی ازدواج بازی آنلاین